डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंतीनिमित्त विशेष लेख! सध्या रंगभूमीवर हिंदू कोड बिल हे नाटक गाजते आहे. हिंदीतील सुप्रसिध्द नाटककार राजेश कुमार यांनी लिहिलेले प्रमोद नवार यांनी अनुवादित केलेले; तसेच संजय खिलारे यांनी दिग्दर्शित केलेले हे नाटक निर्माते मनोहर एस. पवार यांनी आपल्या ‘स्पंदन थिएटर’ तर्फे रंगभूमीवर आणले आहे. आजकाल समाजप्रबोधनपर गंभीर आशय असलेल्या नाटकांना सहसा कोणी […]
गांधीजींच्या दीडशेव्या जयंती वर्षानिमित्त महाराष्ट्रात आणि देशभर अनेक प्रकारचे कार्यक्रम होत आहेत. गांधीविचार जनमानसापर्यंत पोचविण्याचे चांगले प्रयत्न त्यातून होत आहेत. अशा अनेक प्रयत्नांपैकी जनमानसाची पकड घेणारा; तसेच हलक्या-फुलक्या व छोट्या-छोट्या संवादातून गांधीजींभोवती हिंदुत्ववादी संघटनांनी जे गैरसमजाचं जाळं विणलं आहे, ते जाळं यशस्वीपणे तोडणारा नाट्यप्रयोग ‘गांधींचं करायचं काय?’ हा खूपच प्रभावी आणि यशस्वी ठरत असलेला प्रयोग […]
सआदत हसन मंटो, एक थोर मानवतावादी लेखक, कथाकार, प्रचलित व्यवहारांच्या बंधनांना झुगारून जगणारा मनस्वी कलावंत, निखळ माणूस असण्याचे प्रतीक, दिवसेन्दिवस आजूबाजूला अमानुष होत जाणार्या भवतालात अशा पराकोटीच्या संवेदनशील माणसाला जगणे केवळ अशक्य आणि असह्य असते. ‘बुडता हे जन पाहवेना डोळा’ अशी मनाची अवस्था तुकारामांनी नोंदवून ठेवलेली आहे. मंटो याच अवस्थेत जगणारा कायम अस्वस्थ कलावंत. माणूसपणाला […]
र. धों. कर्वे यांनी लैंगिक शिक्षणाच्या हेतूने चालविलेल्या समाजस्वास्थ्य या मासिकास तत्कालीन परंपरावादी व सनातनी मंडळींनी विरोध केला. त्यासाठी र. धों.वर अश्लीलतेचा आरोप करून तीन वेळा खटले भरले. एका खटल्यात र. धों. ची बाजू डॉ. आंबेडकर यांनी मांडली होती. आजच्या काळात तर त्यांचे विचार मोकळे आणि प्रागतिक असल्याचे दिसून येते. ज्येष्ठ नाट्यदिग्दर्शक अतुल पेठे यांनी […]
अमीरखान यांचे चित्रपट बर्याच अंशी परिपूर्ण असतात. विषयाची सर्वांगीण मांडणी हे त्यांचे वैशिष्ट्य असते. तसेच तर्कशुद्धता हाही त्यांच्या चित्रपटकलेचा एक गुण आहे. सर्व पातळीवरील सामाजिक संदर्भ हेही या चित्रपटांचे वैशिष्ट्य आहे. असे असूनही या चित्रपटांचे मनोरंजनमूल्यही उच्च दर्जाचे असते. म्हणजे मनोरंजन, प्रबोधन आणि व्यावसायिकता यांचा अपूर्व संगम त्यांच्या चित्रपटात पाहावयास मिळतो. निखळ आनंदाबरोबरच आजच्या समाजव्यवस्थेसंदर्भातील […]