आपली पत्नी व तीन मुलांची ज्या खैरलांजी गावातील जातीयवाद्यांनी निर्घृण हत्या केली, त्या आरोपींना कठोर शासन होईल, अशी गेली दहा वर्षे प्रतीक्षा करणारे भैय्यालाल भोतमांगे अखेर दि. 27 जानेवारी 2017 रोजी हृदयविकाराच्या झटक्याने हे जग सोडून गेले. खैरलांजीच्या अमानुष दलित हत्याकांडाचा पाठपुरावा करीत असताना ज्या-ज्या वेळेस मी भैय्यालाल भोतमांगे यांना भेटलो, त्यावेळेस आपले सर्वस्व हरविल्याची […]
ब्रिटीशकालीन राजवटीत अन्यायाविरुद्ध आणि शोषणाविरुद्ध झगडणारं व्यक्तिमत्त्व, स्वातंत्र्यानंतर प्रस्थापित राज्यकर्त्यांच्या अन्याय-अत्याचाराविरुद्ध झगडणारं वादळ शांत झालं, असं कॉ. पी. बी. कडू-पाटील (आप्पा) यांच्या निधनानंतर वाटलं. 1942 सालच्या स्वातंत्र्य लढ्यात महात्मा गांधींच्या हाकेला ओ देऊन आप्पांनी ना. ग. गोरे, साने गुरुजी यांच्यासोबत हिरिरीने भाग घेतला. कठोर कारावासही भोगला. आप्पांनी कम्युनिस्ट पक्षाच्या साम्यवादाचा पंथ स्वीकारला. मार्क्स लेनीन यांचे […]
रत्नागिरी जिल्ह्यातील खेड तालुक्यात, नितीन राऊत यांच्या पाठपुराव्यातून 2015 साली महाराष्ट्र अंनिसची शाखा सुरू झाली. समाजात वैज्ञानिक दृष्टीकोन रुजविण्याची इच्छा असणार्‍या व्यक्तींना एक कृती मंच उपलब्ध झाला. डिसेंबर 2016 मध्ये खेड शाखेने भानामतीची एक घटना यशस्वीपणे हाताळली व लोकांच्या मनावरील भीतीचे मळभ दूर केले. खेड तालुक्यातील मेटे भोईवाडी येथील श्री. संदीप यशवंत जाधव यांचे घर […]
महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीतर्फे नवीन वर्षाच्या – 2017 साठीच्या – सर्वांना हार्दिक सदिच्छा जाहीर करत असताना संघटना म्हणून करावयाच्या कामांचे संकल्प आणि मागण्या करीत आहोत. हे संकल्प आणि मागण्या पूर्ण करणेसाठी आम्ही वर्षभर पाठपुरावा करू व संघर्ष करू. संकल्प 1 : – अंधश्रद्धा निर्मूलनासह वैज्ञानिक दृष्टिकोन समाजात कृतिशील करून समाज विवेकी निर्माण करण्याचा संकल्प घेऊनच […]
धर्म व विज्ञानः समन्वयाची शक्याशक्यता कित्येक इतिहासकार व समाजशास्त्रज्ञ, विज्ञान आणि धर्म यांच्यामध्ये संघर्ष होता/आहे हे मानण्यास तयार नाहीत. काहींच्या मते धर्मामुळेच विज्ञानाचा विकास होत गेला. यासाठी 18व्या शतकापूर्वीचे बहुतेक वैज्ञानिक ख्रिश्चन धर्माचे होते, हा पुरावा दिला जातो. हिंदू धर्म ग्रंथात आधुनिक विज्ञानाचे कित्येक दाखले सापडतात, असे हिंदू धार्मिकांना वाटते. परंतु ग्रीक व रोमन साम्राज्यातील […]
डॉ. रिचर्ड डॉकिन्स हे अमेरिकेतील सुप्रसिद्ध विवेकवादी वैज्ञानिक. विज्ञान लोकप्रिय करण्याचं त्यांचं कार्य अमोल आहे. अं. नि. वार्तापत्रही हे कार्य करते. अंनिसच्या प्रबोधनाचा हेतू लक्षात घेऊन डॉ. डॉकिन्स यांनी त्यांच्या ‘दि मॅजिक ऑफ रिअ‍ॅलिटी’ या सुप्रसिद्ध ग्रंथाचा मराठीत भावानुवाद ‘अं.नि.वार्तापत्रा’साठी करण्यास डॉ. शंतनु अभ्यंकर यांना परवानगी दिली. जागतिक कीर्तीच्या वैज्ञानिकाने अं. नि. वार्तापत्राच्या कार्याला दिलेली […]
जाती व्यवस्थेशी झुंजणारे म. बसवाण्णा यांच्या पुरोगामी वचनांची ओळख वाचकांना या सदरातून दरमहा करून देत आहोत. अग्नीस देव मानून घरी विप्र करितसे हवन, घर त्याचे पेटता आग भडकून नहाणीचे पाणी नि रस्त्याची धूळ टाकून बोलवितो सर्वांना बोंब ठोकून कूडलसंगमदेवा निंदितात हो, वंदायचे विसरून॥ महात्मा बसवण्णा हे मध्ययुगीन कालखंडात समग्र क्रांती घडवून आणलेले युगपुरुष होत. विशेषत: […]
महाराष्ट्रात भटक्या समाजाच्या 42 जाती व 6 हजार 100 पेक्षा जास्त पोटजाती आहेत. नंदीवाले हा भटक्या समाजापैकीच एक जातसमूह. याच लोकांना तिरसाळी, तिरुमली असेही संबोधले जाते. महाराष्ट्रात तिरुमली समाजाची लोकसंख्या 16 हजारांच्या आसपास आहे. अहमदनगर, बीड या दोन जिल्ह्यांमध्ये नंदीवाल्यांची वस्ती मोठ्या प्रमाणात आहे. अन्य भटक्या समाजात असलेल्या जातपंचायतीप्रमाणेच या समाजातही जातपंच व जातपंचायतीचे वर्चस्व […]
अमीरखान यांचे चित्रपट बर्‍याच अंशी परिपूर्ण असतात. विषयाची सर्वांगीण मांडणी हे त्यांचे वैशिष्ट्य असते. तसेच तर्कशुद्धता हाही त्यांच्या चित्रपटकलेचा एक गुण आहे. सर्व पातळीवरील सामाजिक संदर्भ हेही या चित्रपटांचे वैशिष्ट्य आहे. असे असूनही या चित्रपटांचे मनोरंजनमूल्यही उच्च दर्जाचे असते. म्हणजे मनोरंजन, प्रबोधन आणि व्यावसायिकता यांचा अपूर्व संगम त्यांच्या चित्रपटात पाहावयास मिळतो. निखळ आनंदाबरोबरच आजच्या समाजव्यवस्थेसंदर्भातील […]
‘धार्मिक ते विवेकवादी’ असा प्रवास झालेल्या काही अंनिस कार्यकर्त्यांचा जीवनप्रवास अं. नि. वार्तापत्रातून ‘आम्ही ‘बि’घडलो’ या सदरातून दरमहा प्रसिद्ध करणार आहोत. कार्यकर्त्यांचा विवेकी जीवनप्रवास वाचून वाचकांना यातून प्रेरणा मिळेल. माझा जन्म सांगली जिल्ह्यातील एका खेडेगावात मध्यमवर्गीय कुटुंबात झाला. खेडेगाव असल्यामुळे पावलोपावली अंधश्रद्धा होत्या. मांजर आडवे गेले तर पुढच्या कामाला जायचे नाही, पाल अंगावर पडली तर […]