10 जून रोजी प्रख्यात नाटककार, दिग्दर्शक आणि कलावंत गिरीश कार्नाड यांचे दीर्घ आजारानंतर राहत्या घरी निधन झाले. ते 81 वर्षांचे होते. विवेकवादाच्या चळवळीच्या अंगाने लक्षात घेतले, तर हा माणूस आपला होता. अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यासाठी सत्तेविरुद्धही बंडखोर विचार मांडताना कार्नाड कचरले नाहीत. त्यांना अंनिसतर्फे भावपूर्ण आदरांजली वाहत असताना त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा आमच्या वाचकांना परिचय करून देणे आमचे कर्तव्य […]
डॉ. विठ्ठल प्रभू आणि महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे संबंध सुरवातीपासून अगदी समितीच्या स्थापनेपासून अतिशय जवळचे होते. समितीने आयोजित केलेल्या अनेक परिषदांमध्ये, कार्यक्रमातून, शिबिरातून त्यांनी कार्यकर्त्यांना मार्गदर्शन केले आहे. अंनिस वार्तापत्राशी तर त्यांचे खास संबंध होते. वार्तापत्राच्या नेहमीच्या अंकात ते वेळोवेळी लिहित असायचेच पण वार्षिक अंकातही त्यांचे लिखाण असायचे. आसारामबापूंनी लैंगिकतेबद्दल काही अवैज्ञानिक दावे केले होते. […]
स्टिफन हॉकिंग यांच्या प्रथम स्मृतिदिनामित्त विशेष लेख! स्टिफन हॉकिंग या थोर, विख्यात शास्त्रज्ञाचा 14 मार्च 2018 रोजी वयाच्या 76 व्या वर्षी एका दुर्धर आजाराने मृत्यू झाला. 1963 सालीच त्यांना ‘लाउ गेरिंग्ज’ या रोगाने पछाडल्याचे निदान झाले होते. या आजारात शरीराचे सर्व अवयव हळूहळू शिथिल होऊन काही दशकांत पूर्ण निकामी होतात. हॉकिंग यांनाही बोलता येईनासे झाले, […]
– कोल्हापूरकरांच्या भावना तीव्र! कॉम्रेड गोविंद पानसरे यांच्यावर धर्मांध सनातन्यांनी खुनी हल्ला केला, त्यातच ते शहीद झाले. त्याला 20 फेबु्रवारी 2019 रोजी चार वर्षे पूर्ण झाली. पोलीस यंत्रणेने खुनी शोधण्याचा प्रयत्न केला; पण तो अत्यंत अपुरा आहे. चार वर्षांत मारेकर्यांनी वापरलेले पिस्तूल, गाड्या, फरारी आरोपी किंवा मास्टर माईंड असलेला भोंदू बुवा यांच्यापर्यंत पोलीस पोचण्याचा प्रयत्न […]
वंचितांचा वकील आणि जनचळवळींचा भक्कम आधार हरपला महाराष्ट्रातील ख्यातनाम विधिज्ञ, सर्व पुरोगामी परिवर्तनवादी चळवळींतील कार्यकर्त्यांचे आधारस्तंभ, मार्गदर्शक अॅड. एन. डी. अर्थात निर्मलकुमार सूर्यवंशी यांचे दि. 19 जानेवारी 2019 रोजी निधन झाले. त्यांच्या निधनाने विधायक व्यवस्था परिवर्तनाच्या लढाईतील वंचित घटकांचा वैधानिक आधारच गेला. त्यामुळे समाजातील ‘नाही रे’ वर्गाची अपरिमित हानी झाली आहे. माझी आणि त्यांची पहिली […]
डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या खुनाला नुकतीच पाच वर्षे झाली. खुन्याच्या मास्टरमाईंडपर्यंत पोचण्याचा प्रयत्न तपासयंत्रणा करायला तयार नाहीत. अशा वेळी कार्यकर्ते आपल्या भावना विवेकाने व्यक्त करत आहेत, त्यातील एक विलास भांदिर्गे, माजी मुख्याध्यापक, ते सातारा जिल्ह्यातील तारळ्याचे! त्यांनी ठरवले, आपण; एका महिन्यात एकशे एक वर्गणीदार नोंदवून डॉक्टरांना आदरांजली वाहायची. त्यांचा वाढदिवस 6 सप्टेंबरला. सेवानिवृत्त होऊन आठ […]
26 जून शाहू जयंतीनिमित्त विशेष लेख! महाराष्ट्राच्या सामाजिक परिवर्तनाच्या इतिहासात राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांचे स्थान अनन्यसाधारण असे आहे. शाहू महाराज हे एक संस्थानिक होते. 2 एप्रिल 1894 रोजी महाराजांनी कोल्हापूर संस्थानच्या राज्यकारभाराची सूत्रे हाती घेतली आणि 28 वर्षे त्यांनी राज्यकारभार केला. या 28 वर्षांत त्यांनी सर्व क्षेत्रांत प्रचंड काम केले. कोल्हापूर संस्थानचा चेहरा-मोहरा बदलून टाकला. […]
वैज्ञानिक, अभिनेते, दिग्दर्शक, नाट्य आणि विज्ञान चळवळीतील सक्रिय कार्यकर्ता ज्येष्ठ वैज्ञानिक, अभिनेता, दिग्दर्शक, विज्ञान आणि नाट्य चळवळीतील सक्रिय कार्यकर्ते डॉ. हेमचंद्र (सर्वांसाठी हेमू, हेमूकाका) अधिकारी यांचे वयाच्या 81 व्या वर्षी दीर्घ आजाराने 21 मे 2018 रोजी निधन झाले. त्यांना महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्यावतीने विनम्र अभिवादन! एक अजब रसायन डॉ. हेमू अधिकारींसारख्या बहुआयामी, मृदुभाषिक व्यक्तिमत्त्वाचे वर्णन […]
1 जानेवारी 1818 ला पेशवाई बुडाली. याच दशकात भारतीय इतिहासाची स्त्री, शूद्रातिशूद्रांच्या शोषणाच्या दृष्टीने मांडणी करणारे महात्मा फुले भारतात जन्माला आले, तर याच वर्षी जर्मनीत 5 मे 1818 ला अवघ्या मानवजातीच्या श्रमशोषणाच्या इतिहासाची तर्कशुद्ध भौतिक दृष्टीतून मांडणी करणारे आणि मानवजातीला शोषणमुक्तीचे तत्त्वज्ञान देणारे कार्ल मार्क्स जन्माला आले. या घटनेला दोनशे वर्षे पूर्ण होत आहेत. खरे […]
भारतातील पहिल्या डॉक्टर म्हणून डॉ. आनंदीबाई जोशी प्रसिद्ध आहेत. आनंदीबाईंनी इंग्लंडला जाऊन डॉक्टरची पदवी घेतली; पण त्या वैद्यकीय सेवा करू शकल्या नाहीत. त्यानंतर डॉ. रखमाबाईंनी इंग्लंडला जाऊन डॉक्टरकीचे शिक्षण घेतले आणि भारतात येऊन 1895 ते 1931 अशी प्रदीर्घ काळ रुग्णसेवा केली. त्यापूर्वी स्त्रीच्या एक स्वतंत्र व्यक्ती म्हणून जगण्याच्या हक्कासाठी त्यांनी पराकोटीचा संघर्ष केला. त्यांचा हा […]