गेल्या महिन्यातील जालंदरच्या 106 व्या भारतीय विज्ञान परिषदेतील (Indian Science Congress) राष्ट्रीय किशोर वैज्ञानिक संमेलनात, न्यूटनला गुरुत्वाकर्षण कसे कळलेच नाही, पृथ्वी सूर्याभोवती फिरण्यासाठी तिला आकाशाने कसे चहूबाजूंनी दाबायला हवे, यावर एका वक्त्याने भाषण केले. एका भाषणात, कौरव हे टेस्ट ट्यूब बेबी कसे होते, त्यांचा जन्म ‘स्टेम-सेल’ संशोधनामधून कसा झाला, रावणाकडे 24 प्रकारची विमाने कशी होती, […]
स्वातंत्र्याच्या प्रदीर्घ लढ्यानंतर आपला देश स्वतंत्र होणार हे निश्चित झाले. इंग्लंडमधून तीन सदस्यांचे कॅबिनेट मिशन भारतात आले. स्वतंत्र भारताचे संविधान तयार करण्याची चर्चा सुरू झाली. ब्रिटीश सरकारने देशाचा कारभार चालवण्यासाठी प्रांतांची रचना केली होती. आंदोलनांचा परिणाम म्हणून त्यांनी टप्प्याटप्प्याने इथल्या कारभारात भारतीयांना सहभागी करून घेण्यास सुरुवात केली होती. 1946 ला या प्रांतांमध्ये निवडणुका झाल्या. प्रांतिक […]
वंचितांचा वकील आणि जनचळवळींचा भक्कम आधार हरपला महाराष्ट्रातील ख्यातनाम विधिज्ञ, सर्व पुरोगामी परिवर्तनवादी चळवळींतील कार्यकर्त्यांचे आधारस्तंभ, मार्गदर्शक अ‍ॅड. एन. डी. अर्थात निर्मलकुमार सूर्यवंशी यांचे दि. 19 जानेवारी 2019 रोजी निधन झाले. त्यांच्या निधनाने विधायक व्यवस्था परिवर्तनाच्या लढाईतील वंचित घटकांचा वैधानिक आधारच गेला. त्यामुळे समाजातील ‘नाही रे’ वर्गाची अपरिमित हानी झाली आहे. माझी आणि त्यांची पहिली […]
भूतबाधा व इतर तत्सम आजारांवर अघोरी प्रकार करणार्‍या; तसेच भीती दाखवून अंधश्रध्द व्यक्तींचे शारीरिक व आर्थिक शोषण करणार्‍या तांत्रिक बाबाचा भांडाफोड महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या औरंगाबाद येथील कार्यकर्त्यांनी केला. औरंगाबाद येथील हरसूल गावात गनी कादर पठाण नावाचा एक साठ वर्षे वयाचा तांत्रिक बाबा लोकांना झालेली भूतबाधा बाहेर काढणे, दुर्धर आजार बरे करणे, गुप्तधन शोधणे असे […]
महाराष्ट्रातील आजपर्यंतच्या घटनांचा अभ्यास करून माचणूर (ता. मंगळवेढा) येथील अपहरण झालेल्या प्रतीक शिवशरण (वय 9) याचा नरबळी दिल्याचे पोलिसांनी समोर आणले आहे. दीर्घकालीन आजारातून बरे व्हावे आणि धनप्राप्ती व्हावी, यासाठी प्रतीकचा नरबळी देण्यात आला. या प्रकरणात एका अल्पवयीन मुलास ताब्यात घेतले असून प्रतीकचा काका भारत दगडू शिवशरण व संत दामाजीपंत साखर कारखान्याचा माजी संचालक नानासाहेब […]
गांधीजींच्या दीडशेव्या जयंती वर्षानिमित्त महाराष्ट्रात आणि देशभर अनेक प्रकारचे कार्यक्रम होत आहेत. गांधीविचार जनमानसापर्यंत पोचविण्याचे चांगले प्रयत्न त्यातून होत आहेत. अशा अनेक प्रयत्नांपैकी जनमानसाची पकड घेणारा; तसेच हलक्या-फुलक्या व छोट्या-छोट्या संवादातून गांधीजींभोवती हिंदुत्ववादी संघटनांनी जे गैरसमजाचं जाळं विणलं आहे, ते जाळं यशस्वीपणे तोडणारा नाट्यप्रयोग ‘गांधींचं करायचं काय?’ हा खूपच प्रभावी आणि यशस्वी ठरत असलेला प्रयोग […]
11 वर्षांच्या मुलीची केली जटेतून मुक्तता राजगडाच्या पायथ्याशी असलेल्या घावर गावातील एका व्यक्तीने जटा निर्मूलनाविषयी तीन महिन्यांपूर्वी पेपरमधील बातमी वाचून मला फोन केला, ‘माझे नाव गुपित ठेवणार असाल तर आपल्याला एक गोष्ट सांगावयाची आहे.’ ‘मी आपले नाव गुपित ठेवेन,’ हे आश्वासन दिल्यानंतर त्यांनी मला सांगितले की, ‘घावर या गावात इयत्ता 6 वीत शिकत असलेल्या (11 […]
हरियाणामधील सिरसा येथील पुरोगामी पत्रकार रामचंद्र छत्रपती खूनप्रकरणी डेरा सच्चा सौदाचा प्रमुख गुरमीत रामरहिम याला न्यायालयाने दोषी ठरवलं आहे. गुरमीत रामरहिम याच्यासोबत इतर चार आरोपींनाही दोषी ठरवण्यात आले आहे. पंचकुला सीबीआय न्यायालयाने या प्रकरणी रामरहिमला 20 वर्षे जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली आहे. डेरा सच्चा सौदाप्रमुख गुरमीत रामरहिमने किशन लाल, निर्मल आणि कुलदीप याच्यासोबत कट रचल्याचं कोर्टात […]
चंद्रपूरपासून 15 किलोमीटर अंतरावर असलेले चोरगाव अंधश्रद्धेच्या आहारी गेलेले पाहून येथे कार्यरत असलेले शिक्षक बंडू फुलझेले यांच्या पुढाकाराने मुख्याध्यापक वर्‍हेकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली गावाला प्रबोधित करण्याकरिता पी. एम. जाधव यांच्या अंधश्रद्धा निर्मूलनाच्या कार्यक्रमाने सुरुवात करण्यात आली. याच कार्यक्रमात या गावातील आंतरजातीय विवाहित जोडप्याचा सत्कार करण्यात आला. यापुढे असेच संत व समाजसुधारक यांचे प्रेरणादायी विचार लोकांमध्ये रुजविण्यासाठी […]
प्रागतिक विचारांना पुढे नेणार्‍या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याला अडवू पाहणार्‍या अविवेकी शक्तीपुढे नांगी टाकणार्‍या विविध क्षेत्रातील खुर्चीबहाद्दरांच्या पळपुटेपणाचा आम्ही धिक्कार करतो. महाराष्ट्रात आणि संपूर्ण भारतात अशा घटना गेल्या अनेक वर्षांपासून वाढत चालल्या आहेत, याची चिंता वाटते. नुकत्याच घडलेल्या दोन घटनांचा यानिमित्ताने आवर्जून उल्लेख करावासा वाटतो. यवतमाळ साहित्य संमेलनात नियोजित उद्घाटक नयनतारा सहगल यांचे भाषण रद्द करणे आणि […]